- Big Breaking: ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਕੰਬੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋ ਵੱਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮੰਗਲਵਾਰ, 16 ਜੂਨ, 2026 ਨੂੰ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ ਆਏ। ਯੂਰਪੀਅਨ-ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਸੀਸਮੌਲੋਜੀਕਲ ਸੈਂਟਰ (EMSC) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਹੋਂਸ਼ੂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 6.0 ਸੀ। ਚੀਨ ਭੂਚਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੈਂਟਰ (CENC) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਦੇ ਕਿੰਗਹਾਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਵੀ ਆਫ਼ਤ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ 6.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਅਲਰਟ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੋਂਸ਼ੂ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਿੱਲਦੇ ਰਹੇ। ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਸੁਨਾਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਚੀਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿੰਗਹਾਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭੂਚਾਲ ਇੰਨੇ ਤੇਜ਼ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।
ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਹੋਂਸ਼ੂ ਖੇਤਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੋਕੀਓ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਆਏ 6.0 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਲੇਟ ਅਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਪਲੇਟ ਵਿਚਕਾਰ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਪਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ‘ਰਿੰਗ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ’ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਭੂਚਾਲ-ਰੋਧਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਵੱਡੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਢਹਿਣ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੁੱਖ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਸਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਝਟਕਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਸਰਕਟ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਕਿਆਸੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਦੇ ਕਿੰਗਹਾਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, CENC ਨੇ ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 5 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਅੰਤਿਮ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ 6.1 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੂਚਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿੰਗਹਾਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟ ਲਗਾਤਾਰ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ, ਜੋ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦੇ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰੇੜਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ। ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸਥਾਨਕ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਕਾਰਨ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਠੰਢ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੰਬੂਆਂ, ਕੰਬਲਾਂ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਬੈਕਅੱਪ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ 6 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰੀ ਊਰਜਾ ਛੱਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ, ਜੋ ਹੁਣ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਤੇਜ਼ ਭੂਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਏ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।